ارگونومی روشنایی مناسب محیط کار اداری برای رفاه کارمندان ضروری است و نقش مهمی در پیشگیری از سندرم بینایی کامپیوتری (CVS) دارد. علائم CVS شامل تاری دید، خشکی چشم و سردرد است. نور نامناسب، چه نور کم یا زیاد، به میزان قابل توجهی در فشار چشم دیجیتال نقش دارد. نور مناسب، بدون سایه یا خیرگی، میتواند خستگی چشم و سردرد را کاهش دهد. بنابراین، اگر اغلب پس از کار با رایانه، خشکی چشم، تاری دید یا حتی سردرد را تجربه میکنید، بهینهسازی ارگونومی نور در دفتر یا میز کارتان میتواند به کاهش این علائم کمک کند.
روشنایی نامناسب محیط کار چه مشکلاتی به همراه دارد؟
- بهره وری پایین
- نرخ بالای خطای کارکنان
- خستگی چشم
- کاهش تمرکز
- ناتوانی در انتخاب و مطابقت رنگهای صحیح
- سردرد
- افت روحیه کارگران
- بیماری عمومی
روشنایی نامناسب شامل چه مواردی است؟
- نور ناکافی
- تابش خیره کننده
- کنتراست نامناسب
- توزیع نور ضعیف
- سوسو زدن
نکات ارگونومی روشنایی مناسب محیط کار اداری
هنگام بهینه سازی ارگونومی روشنایی مناسب در اداره یا میز کار خود، به نکات زیر توجه کنید:
- آیا نور کافی برای انجام کار بدون فشار آوردن به چشمان شما وجود دارد؟
- آیا نقاط تیره و سایههای ناخواستهای ایجاد میشود که بتوان آنها را از بین برد؟
- آیا تابش خیره کننده بیش از حد به خصوص در صفحه رایانه شما وجود دارد؟
- آیا تضاد کافی بین وظیفه شما و پس زمینه وجود دارد؟
- آیا دمای رنگ بر اساس روحیه یا وظیفه شما مناسب است؟
کار در ایستگاه کاری با نور ضعیف می تواند عملکرد شما را به طور قابل توجهی تحت تاثیر قرار دهد. به علاوه، دمای رنگ نامناسب میتواند بر خلق و خوی، احساسات و نتیجه کار شما تأثیر بگذارد. به همین دلیل است که برای حفظ یک محیط کار سالم و همچنین افزایش بهره وری باید ارگونومی روشنایی را در دفتر خود بهبود بخشید. بدین منظور:
از روشنایی مناسب و کافی اطمینان حاصل کنید
اطمینان از وجود نور کافی در اطراف ایستگاه کاری شما یکی از مهمترین جنبههای ارگونومی روشنایی است. زیرا نور ضعیف به چشمان شما فشار وارد میکند و باعث خستگی چشم و سردرد میشود. به گفته کارشناسان، یک محیط کار اداری معمولی باید بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ لوکس روشنایی داشته باشد. همچنین مطمئن شوید که ایستگاه کاری شما در طول روز تا حد امکان از نور طبیعی بهره میبرد. مطالعات نشان میدهد که کارگرانی که به نور طبیعی دسترسی دارند در حین کار هوشیارتر هستند و در مقایسه با افرادی که دارای نور مصنوعی دفاتر هستند بهتر میخوابند.
![]()
نقاط تیره و سایه های ناخواسته را از بین ببرید
استفاده بیش از حد از نور مستقیم منجر به ایجاد نقاط تیره و سایه در اطراف محیط کاری شما میشود. بسیاری از مردم در یک اتاق نسبتا تاریک با یک منبع نور بر روی میز با رایانه خود کار میکنند. این شرایط باعث عدم تعادل روشنایی میشود و ماهیچههای چشم شما را مجبور میکند به طور مداوم منقبض و منبسط شوند تا با هر محیط سازگار شوند.
استفاده از ترکیبی از نور مستقیم و غیر مستقیم می تواند نقاط تیره و سایههای ناخواسته را از بین ببرد. این کار ایستگاه کاری شما را به طور یکنواخت روشن می کند.
تابش خیره کننده مستقیم و غیر مستقیم را کاهش دهید
تابش خیره کننده با وادار کردن چشمان شما به تنظیم سطح روشنایی خود باعث خستگی چشم میشود و باعث می شود که قسمت های تیره تر از محیط کار شما به سختی دیده شوند. مناطق پرنور مانند پنجره ها، سقف ها و نورگیرها که مستقیماً در میدان دید قرار دارند باعث تابش خیره کننده مستقیم می شوند. نوری که از سطوح، از جمله ناحیه کار، که در میدان بینایی است، به چشم منعکس می شود، باعث تابش خیره کننده غیرمستقیم می شود. تابش خیره کننده باعث خستگی چشم می شود زیرا چشمان شما را مجبور می کند تا سطح روشنایی خود را تنظیم کنند و باعث می شود مناطق کدر در فضای کار شما به سختی دیده شوند.
تابش نور مستقیم
تابش خیره کننده مستقیم توسط نورهای روشنی که در میدان دید شما قرار دارند، ایجاد می شود، مانند نور بالای سر یا لامپ کف با یک لامپ بدون حفاظ. پنجرههای مستقیم در مقابل فضای کاری شما نیز میتوانند در روزهای روشن تابش مستقیم ایجاد کنند.
تابش نور غیر مستقیم
تابش نور غیرمستقیم به دلیل انعکاس نور از سطوح براق مانند صفحه نمایش کامپیوتر، سطح براق میز، یا پنجرههایی که در زوایای خاصی قرار دارند و… روی چشمان شما منعکس میشود.
نکات ارگونومی روشنایی مناسب محیط کار در کاهش نور مستقیم و غیرمستقیم :
- میز و صندلی خود را ۹۰ درجه از پنجرههای بزرگ قرار دهید تا تابش نور خورشید را کاهش دهید.
- پردهها را روی پنجرهها اضافه کنید. برای پنجرههای رو به شرق/غرب، از پردههای عمودی و برای پنجره های رو به شمال/جنوب، از پرده های افقی برای جلوگیری از نور خورشید استفاده کنید.
- روشنایی مانیتور خود را طوری تنظیم کنید که با روشنایی ناحیه پشت آن مطابقت داشته باشد.
- مانیتور خود را مستقیماً زیر یک چراغ بالای سر قرار ندهید.
- از چند لامپ با شدت پایین به جای یک چراغ با شدت بالا استفاده کنید.
- برای کاهش شدت نور از وسایل نور فلورسنت همرفتی با دیفیوزر استفاده کنید.
- از فیلترهای صفحه مانیتور برای فیلتر کردن نور آبی و تابش خیره کننده استفاده کنید.
دمای رنگ را بر اساس حالت و نوع کار تنظیم کنید
دمای رنگ به میزان “سرد” یا “گرم” بودن نور اشاره دارد و با کلوین (K) اندازه گیری می شود. دمای رنگهای گرمتر خوابآلودگی را تسهیل میکند، در حالی که دمای رنگهای سردتر بهرهوری را ۱۹٫۴ درصد افزایش میدهد. مطالعات همچنین نشان میدهد که دمای رنگ های سردتر باعث بهبود خلق و خو و هوشیاری و همچنین سلامت روان می شود.
برای محیطهای اداری خانگی، توصیه میشود از ترکیبی از یک نور گرم زرد با یک نور آبی سرد روی میز خود استفاده کنید تا بهترین وضعیت را در طول کار داشته باشید.
![]()
از کنتراست کافی بین پس زمینه و پیش زمینه اطمینان حاصل کنید
کنتراست رابطه بین یک شی و پس زمینه آن از نظر روشنایی یا رنگ است. تضاد رنگ ضعیف، چشمان شما را مجبور میکند برای درک اشیاء در پیش زمینه آن سختتر کار کنند. زمانی که تمایز رنگی کافی بین پیش زمینه و پس زمینه وجود ندارد، دیدن شی دشوار است. بنابراین مانیتور خود را تنظیم کنید تا کنتراست رنگی مناسب را که بهترین دید را ارائه می دهد، پیدا کنید.
برای تصحیح کنتراست ضعیف:
- کنتراست بین اشیا و پس زمینه را افزایش دهید.
- از خودکارهای جوهری به جای مداد و از کاغذ سفید به جای خاکستری استفاده کنید.
- روشنایی و کنتراست مانیتور را تنظیم کنید.
- تابش نور منعکس شده را کاهش دهید. از روکش های مات روی سطوح استفاده کنید و اجسام براق را از دید خارج کنید.
- از رنگ های متضاد برای اشیا و پس زمینه استفاده کنید.
- برای بهبود دید و کاهش خطر حادثه، قطعات ثابت و متحرک ماشین را با رنگهای متضاد رنگ آمیزی کنید.
نتیجهگیری
همانطور که در بالا ذکر شد رعایت نکات ارگونومی روشنایی مناسب محیط کار میتواند در پیشگیری از مشکلات و حوادث ناشی از نور ضعیف موثر باشد. نور کافی علاوه بر سلامت بینایی، باعث افزایش تمرکز و دقت میشود که خود افزایش بهرهوری را به دنبال دارد. بنابراین اهمیت دادن به استانداردهای ارگونومی روشنایی محیط کار بسیار ضروری است که بدین منظور میتوانید از متخصصین ارگونومی کمک بگیرید.
منبع: سایت مرکز طب کار پرانا